Cluster: Authentiek leiderschap

Authentiek leiderschap zonder de zachte versie

De meeste teksten over authentiek leiderschap eindigen bij 'wees jezelf' en laten je alleen achter met die uitspraak. Hier kijken we naar hoe je het praktisch invult in een KMO-omgeving.

Probeer de 21-daagse

Snelle antwoorden

Hoe weet je of je authentiek leidt?

Aan het einde van de week: kun je drie beslissingen of gesprekken aanwijzen waar je hebt gezegd wat je echt vond? Niet wat handig was, niet wat verwacht werd. Drie keer in een week is een goede ondergrens.

Wat als wie ik ben niet past bij wie de organisatie wil dat ik ben?

Dan is dat informatie. Soms hoeft alleen je toon iets bij te schakelen. Soms blijkt de mismatch fundamenteel. Authentiek leiderschap kan ook eindigen in een ander wegen voor je toekomst, en dat is geen falen.

Is authentiek leiderschap mogelijk in een hiërarchische organisatie?

Ja, mits je het hele plaatje accepteert. Authenticiteit binnen kaders is anders dan authenticiteit zonder kaders. Wie de kaders niet erkent, frustreert zichzelf. Wie de kaders erkent en daarbinnen eerlijk werkt, kan veel.

Op LinkedIn vind je elke week een nieuw artikel over authentiek leiderschap. "Wees jezelf." "Sta voor wie je bent." "Leid vanuit je hart." Allemaal mooie zinnen die je achterlaten op een maandagochtend waar je iemand moet aanspreken op zijn gedrag en geen idee hebt hoe je dat doet vanuit "je hart".

Authentiek leiderschap is zelden bedoeld als zachte invulling. In de oorspronkelijke betekenis betekent het: leiden zonder dat je een rol speelt die niet van jou is. Niet harder dan je bent, niet zachter dan je bent. Wel duidelijker dan je gewoon bent.

Drie misverstanden over authentiek leiderschap

Drie aannames die de toepassing in de praktijk in de weg zitten.

Eén: authentiek betekent alles delen

Niet waar. Authentiek leiderschap onderscheidt zich van confessioneel leiderschap. Wat je deelt is selectief: wat de ander nodig heeft om beter te kunnen werken of de samenwerking sterker te maken. Wat je voor jezelf houdt, blijft van jou. Het verschil zit in: wat je deelt is waar, wat je niet deelt is niet onwaar.

Twee: authentiek betekent zacht

Niet waar. Een authentieke leider die kwaad is, mag dat tonen. Een authentieke leider die een beslissing onpopulair vindt, hoeft er niet om heen te draaien. Wat authentiek niet doet: een rol spelen die de eigen overtuiging tegenspreekt. Wat het wel doet: scherp zijn waar het ertoe doet.

Drie: authentiek is een eindstaat

Niet waar. Niemand is in alle situaties even authentiek. In gesprekken met klanten zit je vaak meer in rol dan in gesprekken met je team. In stressmomenten val je terug op patronen die niet van je zijn. Authentiek leiderschap is een richting, geen bestemming.

Toegeven dat je een fout maakte

Het moment waar veel leidinggevenden op hun rol terugvallen, juist als ze authentiek zouden willen zijn.

Wat ze meestal zeggen

"Ik heb dat misschien iets te snel gecommuniceerd, achteraf gezien had ik er beter even over moeten nadenken. Maar goed, het is gelopen zoals het gelopen is, en we kijken vooruit."

Wat wel werkt

"Vorige week heb ik die mail rondgestuurd zonder eerst met jullie te overleggen. Dat was een fout van mij. Ik zag het te laat in om hem in te trekken. Wat ik anders had moeten doen is even bij Sara en Tom langsgaan voor ik op stuur drukte. Dat zal ik volgende keer wel doen."

Versie één relativeert tot het oneerlijk wordt. Versie twee benoemt wat er gebeurd is, eigen aandeel, en wat voortaan anders gaat.

Hoe je authentieker leidt vanaf morgen

Drie concrete oefeningen voor de komende werkweek.

Eén: weet wat je écht vindt

Voor elke meeting waar je iets moet zeggen of beslissen, vraag je jezelf vijf minuten vooraf: wat denk ik er werkelijk over? Niet wat handig is om te zeggen, niet wat past bij de toon van het team. Wat denk ik. Wie dat één keer per dag doet, merkt na twee weken dat hij scherper formuleert.

Twee: durf één keer per week iets te zeggen dat onpopulair is

Niet om dwars te liggen, wel om jezelf te trainen in het uitspreken van een minderheidsstandpunt. Concreet kan dit zijn: een idee dat het team aanlokkelijk vindt en waarvan jij denkt dat het niet zal werken. Geen blokkeren, wel benoemen. "Ik wil even iets in tegenstroming zeggen voor we doorgaan."

Drie: geef één keer per week iets persoonlijks prijs

Niet alles, wel iets concreets. "Dit project trekt aan me omdat ik in mijn vorige werk iets soortgelijks zag mislukken." "Ik vind die beslissing moeilijk omdat hij iets raakt waar ik zelf eerder mee zat." Eén zin, niet meer. Het is niet kwetsbaarheid voor de kunst, het is informatie die de ander helpt om jou beter te begrijpen.

Wanneer authenticiteit niet werkt

Een eerlijke noot. Authentiek leiderschap werkt niet als de omgeving het straft. In bepaalde organisaties wordt eigen mening pas geapprecieerd op het niveau waar je niet meer zit. In bepaalde teams wordt persoonlijk delen geïnterpreteerd als zwakte. Wie in zo'n context blind authentiek probeert te zijn, krijgt schade.

Wat dan werkt: kleine stappen, waarnemen welke landt en welke niet. Authenticiteit is geen verplichting. Het is een keuze die jij kunt aanpassen aan de context, zonder dat je er meteen je zelfrespect bij verliest.

Veelgestelde vragen

Leiden vanuit wie je bent, zonder dat het zacht wordt. Veel uitleg over authentiek leiderschap eindigt bij "wees jezelf", wat zelden bruikbaar is op een maandagochtend. De praktische versie: weet wat je wel en niet vindt, en zeg dat ook op het moment dat het ertoe doet.

Autoritair stuurt op positie en regels. Authentiek stuurt op overtuiging en aanwezigheid. Allebei kunnen ze duidelijk zijn, en allebei nemen ze beslissingen die niet iedereen leuk vindt. Het verschil zit in de verklaring achteraf.

Ja, en het werkt meestal beter dan een rol spelen die je nog niet bezit. Wie eerlijk zegt dat hij iets niet weet, krijgt sneller informatie dan iemand die uit positie alles probeert te weten. Authenticiteit is niet 'alles delen', wel 'niet doen alsof'.

Verder lezen

Gratis pocket

Drie patronen die elke verbindende leider herkent

Drie momenten waarop verbinding wegvalt in elk team, en wat je dan kan doen.