10 signalen dat je niet echt luistert

Wat hieronder volgt, is geen vragenlijst voor je team. Het is een zelf-observatie voor jou. Lees de tien signalen door en wees eerlijk over welke je herkent bij jezelf. Daarna kun je ze ook met je team toetsen, maar begin bij je eigen kant van het gesprek.

De signalen overlappen deels met de zeven vaardigheden uit de andere cluster, maar zijn anders geformuleerd: van buitenaf gezien. Wat anderen wel zien maar niet zeggen.

Signaal 1: je hebt je antwoord klaar voor de vraag af is

De klassieke. Terwijl de ander spreekt, ben jij in je hoofd al bezig met wat je gaat zeggen. Het laatste deel van zijn zin landt nauwelijks meer.

Signaal 2: je onderbreekt op het moment dat je iets weet

Zodra je iets herkent waarvan je een ervaring hebt, neem je het woord. Niet kwaad bedoeld, vaak juist behulpzaam, maar de spreker komt nooit voorbij zijn eerste laag.

Signaal 3: je kijkt op je telefoon of scherm tijdens het gesprek

Eén korte blik kan toeval zijn. Drie blikken in vijf minuten is een signaal dat het gesprek niet alle aandacht heeft.

Signaal 4: je geeft een antwoord dat je vaker gegeven hebt

Het standaard-antwoord op een standaard-situatie. Voor jou efficiënt, voor de ander signaal dat hij in een hokje is gestopt. Vaak komt er een tweede kans op een gesprek niet meer.

Signaal 5: je vult de stilte direct in

Een pauze van vier seconden voelt ongemakkelijk, en je hapt erop in met een nieuwe vraag of een eigen inbreng. De ander wachtte eigenlijk op iets dat hij nog niet had geformuleerd.

Signaal 6: je kunt achteraf de woorden niet meer letterlijk teruggeven

Tien minuten na een gesprek vraag je je af wat er precies gezegd was. Je weet de strekking, maar de feitelijke zinnen zijn verdwenen. Niet altijd nodig om die te onthouden, maar als patroon vertelt het iets.

Signaal 7: je springt naar oplossing voor het probleem helder is

Het meest verraderlijke signaal. Iemand komt iets vertellen, en binnen een minuut sta jij een oplossing aan te reiken. Voor jou voelt het als dienstbaar; voor de ander als afgekapt.

Signaal 8: je interpreteert wat de ander zegt vanuit je eigen ervaring

"Ah, dat is net als wat ik vorig jaar had." Je hebt de connectie gemaakt en bent vergeten dat de situaties anders zijn. De ander voelt zich vergeleken in plaats van gehoord.

Signaal 9: je vraag verraadt wat je al weet

In plaats van een open vraag stel je een sturende: "Heb je er ook al aan gedacht om X te proberen?" De ander hoort dat je het antwoord al hebt en past zijn verhaal aan.

Signaal 10: je hoort niet wat er niet wordt gezegd

Het meest subtiele signaal. Iemand vertelt iets, en wat hij niet zegt, ontgaat je. Een collega die altijd haar bezwaren noemt, doet dat deze keer niet. Een teamlid dat normaal positief is, klinkt zakelijker dan normaal. Wie alleen op woorden focust, mist deze laag.

Wat je nu doet

Pak een blad. Schrijf op welke twee signalen je het meest herkent. Niet welke je het minst leuk vindt, wel welke daadwerkelijk voorkomen. Daarna, voor elk van die twee, schrijf één concrete verschuiving voor deze week.

In de zelftest-pocket (onderaan deze pagina te downloaden) staat een werkblad waarmee je dit gestructureerd kunt doen. Ook handig om naast je telefoon te leggen voor de volgende vergadering.